Kanada

Kanada

Bayroq
Poytaxt

Ottava

Aholi

35 675 834

Maydoni

9 984 670 km²

Valyuta

Kanada dollari (CAD)

Tarixi

Kanada qirg‘oqlariga yevropaliklardan birinchilardan bo‘lib IX-X asrlarda vikinglar borgan. Lekin Kanadaning ochilishi venetsiyalik dengizchi Jovanni Kabotta nomi bilan bog‘liq. Kabotto ingliz xizmatida bo‘lib, 1497-yilda Nyufaundlend oroliga kelib tushadi. Lekin yangi yerlarni faol o‘zlashtirishni fran- suzlar boshlab beradi. Jak Karte 1534-1536-yillarda Muqaddas Lavrentiya daryosi vodiysini tadqiq etadi. 1608-yildan esa Kanadani mustamlakaga aylantirish boshlanadi, bu hudud o‘sha paytda yangi Fransiya deb atalgan. 1663-yilda mahalliy hindu qabilalari bilan yaxshi munosabat o‘natish maqsadida yangi mustamlakada qirollik boshqaruvi o‘rnatildi. XVII asr oxirlarida Buyuk Britaniya Kanada hududlari uchun raqobatlasha boshladi. Bu raqobat XVIII asrning ikkinchi yarmida avj oldi va Fransuz armiyasi mag‘lubiyatga uchrab, Yangi Fransiya hududlarida Angliya huquqini tan oldi. 1867-yilda Kanada Britaniya dominioniga aylandi. 1931-yildan Kanada Britaniya Hamdo‘stligi tarkibidagi to‘liq mustaqil davlatga aylandi. II jahon urushidan so‘ng Kanadaga ko‘plab imrnigrantlar ko‘chib kelishadi. XX asrning 60-90-yillarida fransuz tilida so‘zlashuvchi Kvebek hamda Kanadaning ingliz aholisi o‘rtasida qarama-qarshilik yuzaga keladi (Kvebek suverenitet talab etadi). 2008-yil Olimpiadasini o‘tkazishga nomzodini qo‘ygan Kanada bu bahsni Xitoyga boy beradi.

Iqtisodiyoti

Kanadaning iqtisodi yuqori rivojlangan. Tabiiy va ishchi resurslariga boy, zamonaviy ishlab chiqarish sanoatiga egaligi jihatdan dunyoda birinchi o‘nlikda turadi. Sanoatning asosiy tarmoqlari: neft, gaz, sellyuloza-qog‘oz, yog‘ochni qayta ishlash, rangli metallurgiya, avtomobilsozlik. Kanada g‘alla yetishtirish va eksport qilish bo‘yicha yetakchi o‘rinda. Baliq va baliq mahsulotlari eksport qilish uning tashqi savdosida muhim o‘rin tutadi. Asosiy savdo hamkorlari: AQSh, Yaponiya, Buyuk Britaniya, Germaniya. Temiryo‘llarining umumiy uzunligi - 97389 km, avtomobil yo‘llari - 884272 km, ichki suv yo‘llari - 3000 km. Asosiy portlari: Galifaks, Kvebek, Sent-Djons, Vankuver dengizi portlari, Tander-Bey va Toronto - ko‘l portlari.

Qazilma boyliklari va Interaktiv Xarita