Livan

М. a. IV ming yillikda hozirgi Livan hudu- dida fmikiyaliklarning shahar-davlatlari shakllana bosh- ladi. М. a. VIII asrdan I asrga qadar Livan Sharqning turli davlatlari tarkibida bo‘lib keldi. М. a. I asrda Livan Rim imperiyasi tarkibiga kirdi. 637-yili arablar tomonidan bosib olingan bo‘lsa, 1098-yildan 1289-yilga qadar Yaqin Sharqda salibchi-ritsarlar tomonidan tashkil etilgan xristianlar davlati tarkibida bo‘ldi. Keyin mamlakat Misr mamluklari qo‘liga o‘tdi, XVI asrdan esa Usmoniylar imperiyasi tarkibiga kirdi. Biroq mamlakatdagi hokimiyat amalda XVI-XVII asrlarda Maonlar sulolasi amirlariga, XVII asr oxirlaridan esa Shaxo- biylar sulolasi amirlari qo‘lida bo‘lib keldi. 1840-yili Bashir Shaxob taxtdan ag‘darib tashlandi va Livan yana turklar qo‘l ostiga o‘tdi. 1860-yili Fransiya imperatori Napoleon III Livanga ekspeditsion korpus jo‘natdi, natijada xalqaro komissiya turk hukumatini Livan muxtoriyatini tan olishga majbur qildi. Birinchi jahon urushi boshlarida Turkiya bu kelishuvni bekor qildi. Lekin Turkiyaning urushdagi mag‘lubiyatidan so‘ng bu hudud Fransiya mandati ostiga o‘tdi (1920). 1926-yili Livan respublika deb e’lon qildi. 1943-yilda Livan mustaqillikni qo‘lga kiritganidan so‘ng mamlakat ichki ziddiyatlarni bartaraf qilishga muvaffaq bo‘ldi, faqat 1975-yili mamlakatda arablar va xristianlar o‘rtasida fuqarolar urushi boshlandi. Unga Suriya va Isroil aralashdi. 1992-yili 1972-yildan beri birinchi marta parlamentga saylovlar bo‘lib o‘tdi.