Myanma

Myanma Ittifoqi

Bayroq
Poytaxt

Yangon

Aholi

51 419 420

Maydoni

676 578 km²

Valyuta

Kyat (MMK)

Tarixi

Hozirgi Myanma hududida dastlabki davlat birlashmalari eramizning boshlarida vujudga kelgan (Mon, Piu). XI asr boshlarida Pagan qiroliigi o‘z atrofiga mamlakat markazidagi mayda qirolliklarni birlashtirdi. XIII asr oxirlarida Birma birlashgan qirolligiga mo‘g‘ullar bosqini boshlandi. 1824-yili Buyuk Britaniya Janubi Sharqiy Osiyoda Fransiya ekspansiyasini to‘xtatib qolish maqsadida Quyi Birmani bosib oldi, 1855-yili esa butun mamlakatni anneksiya qildi. II jahon urushi davrida 1942-yildan 1945-yilga qadar mamlakat yapon bosqinchilari qo‘l ostida bo‘ldi. Mamlakat ozod qilinganidan so‘ng Birma hududida istiqomat qilayotgan bir qator mayda millatlar muxtoriyat talab qilishdi. Natijada 1948-yilning 4-yanvarida mustaqil davlat deb e’lon qilingan Birma davlatlari federatsiyasi tuzildi. 1962-yil davlat to‘ntarishi natijasida mamlakatda hokimiyat tepasiga harbiylar kelishdi. Ular ushbu tartibdan norozi bo‘lgan birmaliklarning qo‘zg‘olonlarini shafqatsizlik bilan bostirdilar. 1989-yili mamlakat Myanma Ittifoqi dcgan yangi nom oldi. 1990-yili mamlakatda dastlabki erkin saylovlar o‘tkazildi. Bu saylovlarda bosh muxolifatchi paitiya g‘alaba qozondi, biroq hokimiyatni boshqarayotgan haibiy tartib tarafdorlari davlat boshqaruvini fuqarolik hukumatiga topshirishdan bosh tortdi. Myanma 1992-yil Qo‘shilmaslik harakatiga a’zo bo‘ldi. 1992-yili yadro, 1993-yili kimyoviy qurolni tarqatmaslik va taqiqlash Shartnomalarini imzoladi. 1997-yildan ASEAN a’zosi. XXI asr boshida ham harbiy hukumat va muxolifatdagi kuchlar o‘rtasidagi muammo - “Myanma masalasi” o‘z yechimini topgani yo‘q.

Iqtisodiyoti

Myanma iqtisodiyoti asosan qishloq xo‘jaligi bilan bog‘liq bo‘lib, keyingi 10 yillikda inqirozni boshdan kechirmoqda. Hukumat keyingi 40 yil ichida joriy qilingan qat’iy davlat boshqaruvidan so‘ng tadbirkorlami qo‘llash va chet el investitsiyalarini kiritish yo‘li bilan iqtisodiyotni jonlantirishga harakat qilmoqda. Sanoatning asosiy tarmoqlari: tog‘-kon, neft qazib olish va o‘rmonchilik (YIMning 40% i, baliqchilik va o‘rmonchilikni qo‘shib hisoblaganda). Qishloq xo‘jaligida asosiy tarmoq - sholichilik, bundan tashqari bug‘doy, shakarqamish, makkajo‘xori, kauchuk va jut ham yetishtiriladi. 2006-yil YIM miqdori 78740 mln dollarni (aholi jon boshiga - 1662 doll.) tashkil etgan. Asosiy savdo hamkorlari: YI mamlakatlari, Hindiston, Yaponiya, Xitoy. Temiryo‘llarning umumiy uzunligi 3991 km, avtomobil yo‘llari - 27000 km (320 km betonlashtirilgan yo‘llar), ichki suv yo‘llari 12800 km. Asosiy porti - Yangon.

Qazilma boyliklari va Interaktiv Xarita